Marka Tarihi

Marka Tarihi

İnsanlar, bildiğimizin aksine yakın geçmişimizden itibaren değil, çok uzun zamandır mal ve hizmetlerini markalamaktadırlar. İnsanlar, bir eşyayı beğenirlerse bunun için kimi öveceklerini, gelecekte bu malı nereden temin edebileceklerini veya bir problemle karşı karşıya kaldıklarında bu hatadan kimi sorumlu tutacaklarını bilmek amacıyla, eşyaların ya da duvarların üzerlerine bir takım işaretler koyarlarmış. Mısırlılar, Yunanlılar, Romalılar ve Çinliler bile eski uygarlık da sahiplik ve kaliteyi belirtmek için çanak-çömleğin ve diğer eşyaların üzerlerini mühürler koymuş oldukları araştırmacılar tarafından yapılan kazılarda bulunmuştur. Antik çağlarda sembolik ve dekoratif figürler krallar, imparatorlar ve hükümetler tarafından güç ve otoriteyi ilan etmek için amblemler şeklinde ürünlerinde kullanılmışlardır. Japonlar krizantemi, Romalılar kartalı, Fransızlar aslanı sembol olarak kullanmışlardır.

Günümüzde marka, pazarlama bileşenleri içerisinde gittikçe önem kazanan ve pazarlama yöneticilerinin artık çok daha fazla üzerinde durmaya başladıkları bir kavram haline gelmiştir. Bu nedenle işletmeler, ürünlerinin eforlerini müşterilere hissettirebilmek için markayı kullanmaktadırlar. Marka, Türk Dil Kurumu Sözlüğü’nde(TDK Sözlüğü); “Bir ticari malı, herhangi bir nesneyi tanıtmaya, benzerinden ayırmaya yarayan özel isim veya işaret.” olarak tanımlanmaktadır. Yurdumuzda yürürlükte olan Markaların Korunması Hakkındaki Kanun Hükmündeki Kararnameye göre; ” bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden detaylandırması koşuluyla, kişi isimleri dahi, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yolu ile yayımlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaretlere” marka adı verilir (556 Sayılı KHK, 1995:madde 5). Bir başka tanıma göre de marka; “üretici ya da satıcı işletmenin ürünlerinin kimliği ve rakip mallardan ayırt edici simgesi ve ismidir.”(İslamoğlu, 1996;265). Amerikan dizayn Pazarlama Birliği’nin tanımına göre de marka, “Bir işletmenin ya da bir grup işletmenin mal ve hizmetlerini belirlemeye ve rakiplerinin mal ve hizmetlerinden farklılaştırmaya yarayan isim, terim, işaret, sembol, (tasarım) ya da tüm bunların bileşimidir.” Anlaşılabilmesi için tanımının yanı sıra özelliklerinin de bilinmesi gerekir: Marka Tescil, işletmenin ürününü rakiplerinin ürünlerinden farklılaştırmayı sağlar. Örneğin, su farklı özelliklere sahip bir ürün değildir. Ancak marka sayesinde işletmeler mal ve hizmetlerini farklılaştırabilmekte ve kendilerine sadık müşteriler oluşturabilmektedirler. Marka ile müşterilerin ürün ve onun performansı hakkındaki algıları ve hissettikleri ortaya çıkar. Efor lü bir markanın değeri; onun müşteri tercihini ve sadakatini yakalayabilme gücünü gösterir. Marka yalnız somut bir ürünü diğer ürünlerden ayırt etmek için ve bir hizmeti yalnız farklılaştırmak için kullanılmaz. Ünlü bir sanatçı, siyaset adamı, bir şehir veya bir yurtda “marka” olabilir. Marka, sadece tescil belgesi demek değildir. Aynı zamanda, üretici tarafından müşteriye verilmiş sistemli kalite ve performans sözüdür. “Marka işletmeleri ile müşterileri arasında ilişki kurar. Müşteri ile güçlü ilişki kurulmuş olan bir marka; ayırt etme, tercih oluşturma ve prestij sağlama özelliğine sahiptir.”

Marka Tescili, mal ve hizmetlere değer katar. Bu değer; markanın kullanılması ile elde edilen tecrübeler, yakınlık(aşinalık), güvenirlilik ve risk azaltma şeklindedir.” “Marka hem fiziksel hem de algısaldır. Markanın fiziksel yönü, süpermarketlerin raflarında ya da hizmetin ulaştırılması sırasında kolaylıkla görülebilir, bulunabilir olmasıdır. Markanın algısal yönü ise, psikolojiktir. Müşterinin aklında yer almasıyla ilgilidir.” Markalar hayat seyrine sahip değildirler. Ürünler, hayat seyirleri boyunca hareket ederken, markalar bunu yaşamazlar. Marka, müşteri için karar verme sürecini kolaylaştıran ve müşterilerin beklentilerini karşılayabilen bir birimdir. Marka, üretici ile müşteri arasındaki bağlantı noktası dır. Bu nedenle, marka sadece ürünü rakiplerinden farklılaştırmak amacıyla kullanılmaz.